Αποχαιρετισμός στον συνθέτη Κυριάκο Σφέτσα
(29/9/1945 - 20/4/2026)
Ο Κυριάκος Σφέτσας γεννήθηκε το 1945 στην Αμφιλοχία και μεγάλωσε στη Λευκάδα. Σπούδασε στο Εθνικό Ωδείο και στα τέλη της δεκαετίας του ’60 βρέθηκε στο Παρίσι με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης, σε μια περίοδο έντονων ζυμώσεων για τη σύγχρονη μουσική. Εκεί μαθήτευσε δίπλα στον Max Deutsch, που είχε υπάρξει μαθητής του Arnold Schoenberg, και μέσα από αυτό το περιβάλλον ήρθε σε επαφή με τη δωδεκάφθογγη σκέψη. Παράλληλα γνώρισε και δέχτηκε συμβουλές από τους Iannis Xenakis, Luigi Nono και Henri Dutilleux. Όλα αυτά δεν τα ακολούθησε μηχανικά, αλλά φαίνεται πως τα αφομοίωσε με έναν πιο προσωπικό τρόπο.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, συνδέθηκε με τον κύκλο του Μάνου Χατζιδάκι στην Ελληνική Ραδιοφωνία, σε μια περίοδο που το Τρίτο Πρόγραμμα αποκτούσε ξεχωριστή ταυτότητα. Το 1982 ανέλαβε τη διεύθυνσή του, διαδεχόμενος τον Χατζιδάκι, και παρέμεινε εκεί μέχρι το 1994. Στα χρόνια αυτά φρόντισε να διατηρήσει το ύφος του σταθμού, δίνοντας χώρο τόσο στη λόγια μουσική όσο και σε ελληνικές δημιουργίες, από σύγχρονους συνθέτες μέχρι παραδοσιακά ακούσματα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε εκπομπές αφιερωμένες στη νέα μουσική, παρουσιάσεις έργων Ελλήνων δημιουργών και μια γενικότερη προσπάθεια να παραμείνει το ραδιόφωνο ένας ζωντανός πολιτιστικός φορέας. Την ίδια περίοδο είχε ενεργό ρόλο και στο Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Πάτρας, ως καλλιτεχνικός διευθυντής, όπου ασχολήθηκε τόσο με τον προγραμματισμό όσο και με τη μουσική επένδυση παραστάσεων.
Ως συνθέτης κινήθηκε σε διαφορετικά πεδία. Έγραψε έργα για ορχήστρα, σύνολα μουσικής δωματίου και σόλο όργανα, τα οποία παρουσιάστηκαν σε φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής στην Ευρώπη, συχνά από σύνολα που ειδικεύονταν στο σύγχρονο ρεπερτόριο. Το 1976 δημιούργησε την Greek Fusion Orchestra, ένα σχήμα που προσπάθησε να συνδυάσει στοιχεία της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής με επιρροές από την progressive jazz και το rock. Για τα ελληνικά δεδομένα της εποχής, αυτή η προσπάθεια είχε έναν πειραματικό χαρακτήρα και δεν ήταν κάτι συνηθισμένο.
Η δραστηριότητά του επεκτάθηκε και στον χώρο του χορού, με πιο χαρακτηριστική τη συνεργασία του με το Ballet du XXe Siècle του Maurice Béjart, μια ομάδα με έντονη παρουσία στην ευρωπαϊκή σκηνή εκείνα τα χρόνια. Παράλληλα έγραψε μουσική για τον κινηματογράφο και το θέατρο, συμμετέχοντας σε παραγωγές που παρουσιάστηκαν και στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, όπου η μουσική έπρεπε να λειτουργεί μέσα σε έναν ιδιαίτερο χώρο και σε άμεση σχέση με τον λόγο.
Άφησε πίσω του αρκετές ηχογραφήσεις, τόσο από έργα σύγχρονης μουσικής όσο και από τη δουλειά του με την Greek Fusion Orchestra. Τα τελευταία χρόνια, μέρος αυτού του υλικού επανεκδόθηκε από δισκογραφικές που ασχολούνται με τη fusion και την avant-garde σκηνή, με αποτέλεσμα να βρει ανταπόκριση και σε ακροατήρια εκτός Ελλάδας.
Όσοι τον γνώρισαν τον θυμούνται ως έναν άνθρωπο συγκροτημένο, προσηλωμένο στη δουλειά του και χωρίς ιδιαίτερη διάθεση προβολής.
Έφυγε από τη ζωή στις 20 Απριλίου 2026 αφήνοντας μια πορεία συνεπή και με σαφή προσωπικό αποτύπωμα.
Ο συνθέτης Κυριάκος Σφέτσας μιλάει για τη μουσική συλλογή "Στο Ρεύμα του Ήλιου"
(Παρουσίαση στις Ημέρες Μουσικής Πρέβεζας 2014)
Κώστας Γρηγορέας
Διαχειριστής του tar.gr
grigoreas.gr
***********************
Τεχνική επιμέλεια σελίδας Κώστας Γρηγορέας
(Το περιεχόμενο του κειμένου, το φωτογραφικό, βιντεογραφικό ή ηχητικό υλικό καθώς και η επιμέλεια του άρθρου είναι ευθύνη του συγγραφέα)
| Το TaR, εκπληρώνοντας το όραμα του ιδρυτή του Νότη Μαυρουδή (1945-2023), συνεχίζει να λειτουργεί ως μία ελεύθερη και αυστηρά μη κερδοσκοπική μουσική διαδικτυακή κοινότητα, που βασίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική εργασία και στην εγκυρότητα των συνεργατών του. Δεν απασχολεί επαγγελματίες δημοσιογράφους, διορθωτές κλπ, άρα δεν έχει την υποδομή και τους πόρους ώστε να ελέγχει την ακρίβεια των πληροφοριών και την πνευματική ιδιοκτησία του υλικού που παρατίθεται (κειμένου, εικόνων, βίντεο, ηχογραφήσεων κλπ). Βασίζεται αποκλειστικά στην καλή πίστη του αρθρογράφου, ο οποίος είναι ο υπεύθυνος για τις απόψεις του και για το υλικό που επιλέγει, από το προσωπικό του αρχείο. Οποιοσδήποτε θεωρεί ότι θίγεται από την χρήση πληροφοριών και υλικού παρακαλείται να το δηλώσει άμεσα ώστε να γίνει άμεση διόρθωση (tar.onlinemag@gmail.com). Το TaR έχει ως στόχο να στηρίξει την ποιοτική μουσική δημιουργία κι όχι να θίξει με οποιονδήποτε τρόπο τους δημιουργούς και το έργο τους. Επίσης, η πληροφόρηση που το TaR παρέχει σχετικά με συναυλίες, εκδόσεις, σεμινάρια, διαγωνισμούς, φεστιβάλ κλπ εξαρτάται αποκλειστικά από τις πληροφορίες που παρέχουν οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες και το TaR τις δημοσιεύει πάντα "καλή τη πίστει". Το TaR δεν φέρει ευθύνη για πιθανές ανακρίβειες και βασίζεται στην βοήθεια των αναγνωστών ώστε να διορθώνονται τα όποια προβλήματα. Διαχειριστής: Κώστας Γρηγορέας Ιδρυτής: Νότης Μαυρουδής |
