Ρομπέρτο Άουσελ
(1954-2026)
Αποχαιρετισμός σε έναν σπουδαίο φίλο της ελληνικής κιθάρας
Ο Ρομπέρτο Άουσελ (Roberto Aussel) υπήρξε μια από τις πιο φωτεινές και ουσιαστικές μορφές της κλασικής κιθάρας των τελευταίων δεκαετιών. Η απώλειά του, δυστυχώς σε μία δημιουργικότατη ηλικία, σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής, αλλά και την απαρχή μιας κληρονομιάς που θα συνεχίσει να εμπνέει μουσικούς και ακροατές σε όλο τον κόσμο.
Γεννημένος το 1954 στη Λα Πλάτα της Αργεντινής, ήρθε σε επαφή με την κιθάρα από πολύ μικρή ηλικία, μόλις επτά ετών. Το ταλέντο του καλλιεργήθηκε συστηματικά κοντά στον Χόρχε Μαρτίνες Σαράτε, τον δάσκαλο που καθόρισε την καλλιτεχνική του συγκρότηση και του μετέδωσε μια βαθιά αντίληψη της μουσικής έκφρασης και του ήχου.
Η διεθνής αναγνώριση δεν άργησε να έρθει. Οι πρώτες του μεγάλες διακρίσεις σε κορυφαίους διαγωνισμούς κιθάρας – όπως του Radio France, του Πόρτο Αλέγκρε και του Alirio Díaz στο Καράκας – άνοιξαν τον δρόμο για μια λαμπρή καριέρα. Από εκεί και πέρα, ο Άουσελ εξελίχθηκε σε έναν περιζήτητο σολίστ, με σταθερή παρουσία στις σημαντικότερες μουσικές σκηνές της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και, από τη δεκαετία του 1990 και μετά, των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα με τη συναυλιακή του δράση, αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του στη διδασκαλία. Για περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια υπήρξε καθηγητής στην Ανώτατη Μουσική Ακαδημία της Κολωνίας, διαμορφώνοντας γενιές κιθαριστών και μεταδίδοντας όχι μόνο τεχνική γνώση, αλλά και μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική φιλοσοφία.
Το ρεπερτόριό του ξεχώριζε για το εύρος και το βάθος του: από τα έργα του Μπαρόκ έως τη σύγχρονη μουσική, αλλά και από την ευρωπαϊκή λόγια παράδοση έως τις λαϊκές και αστικές μουσικές της Λατινικής Αμερικής. Ιδιαίτερη θέση στην πορεία του είχε η σύγχρονη δημιουργία, καθώς συνεργάστηκε στενά με σημαντικούς συνθέτες του 20ού και 21ου αιώνα, πολλοί από τους οποίους εμπνεύστηκαν και έγραψαν έργα ειδικά για εκείνον.
Ιστορικής σημασίας υπήρξε η σχέση του με τον Αστόρ Πιατσόλα. Το 1981 ο Πιατσόλα του αφιέρωσε τα «Πέντε Κομμάτια για Κιθάρα», έργο-σταθμό, που σηματοδότησε την είσοδο του μεγάλου Αργεντινού συνθέτη στο ρεπερτόριο του οργάνου.
Ο Ρομπέρτο Άουσελ δεν περιορίστηκε μόνο στη σκηνή και στην αίθουσα διδασκαλίας. Για δεκαετίες επιμελήθηκε εκδοτικές σειρές αφιερωμένες στην κιθάρα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάδοση και τη μελέτη του ρεπερτορίου, πρώτα στον ιστορικό οίκο Éditions Henry Lemoine στο Παρίσι και αργότερα με τη «Biblioteca Roberto Aussel», που έφερε το προσωπικό του καλλιτεχνικό στίγμα.
Η προσφορά του αναγνωρίστηκε με σημαντικές διακρίσεις, όπως το Konex de Platino στην Αργεντινή και το Τιμητικό Βραβείο José Tomás στην Ισπανία. Η τελευταία του δισκογραφική κατάθεση, «Tangos y Milongas» (2019), αποτελεί έναν βαθιά ποιητικό αποχαιρετισμό στις μουσικές του Μπουένος Άιρες και της αργεντίνικης πάμπας, συνοψίζοντας την ταυτότητα και την ευαισθησία του.
Ιδιαίτερη και βαθιά υπήρξε και η σχέση του Ρομπέρτο Άουσελ με την Ελλάδα και την ελληνική κιθαριστική κοινότητα. Δεν υπήρξε απλώς ένας διεθνής σολίστ που επισκέφθηκε τη χώρα μας, αλλά ένας αληθινός φίλος της ελληνικής κιθάρας, με σταθερή παρουσία, ουσιαστική προσφορά και ειλικρινές ενδιαφέρον για τους ανθρώπους και τη μουσική τους.
Στην Ελλάδα άφησε πίσω του αναμνήσεις από συναυλίες που έχουν χαραχτεί στη μνήμη όσων τις έζησαν: εμφανίσεις υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου, γεμάτες ένταση, βάθος και εκείνη τη μοναδική αίσθηση επικοινωνίας που χαρακτήριζε την ερμηνεία του. Παράλληλα, συμμετείχε ως δάσκαλος σε σημαντικά ελληνικά σεμινάρια και φεστιβάλ κιθάρας, όπου μοιράστηκε γενναιόδωρα τη γνώση, την εμπειρία και την καλλιτεχνική του σκέψη με νεότερους και παλαιότερους κιθαριστές. Για πολλούς Έλληνες μουσικούς, η επαφή μαζί του υπήρξε καθοριστική, όχι μόνο σε τεχνικό αλλά και σε βαθιά μουσικό και ανθρώπινο επίπεδο.
Εδώ, στο TAR.GR, τον αποχαιρετούμε όχι μόνο ως έναν σπουδαίο καλλιτέχνη διεθνούς ακτινοβολίας, αλλά και ως φίλο και συνεργάτη.
Ο Ρομπέρτο Άουσελ υπήρξε βασικός συντελεστής ιστορικών συναυλιών κιθάρας που οργανώθηκαν στην Ελλάδα τις προηγούμενες δεκαετίες, συναυλιών που άφησαν εποχή και συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της κιθαριστικής ζωής της χώρας. Οι πρώτες μάλιστα εμφανίσεις του πραγματοποιήθηκαν με την πρωτοβουλία και το όραμα του ιδρυτή του TAR, Νότη Μαυρουδή, και των συνεργατών του στο έντυπο TAR της δεκαετίας του 1980, σε μια περίοδο που η κιθάρα στην Ελλάδα αναζητούσε και οικοδομούσε τη νεότερη σύγχρονη ταυτότητά της.
Η παρουσία του Ρομπέρτο Άουσελ σε εκείνες τις συναυλίες δεν ήταν απλώς καλλιτεχνική· ήταν ουσιαστικά πνευματική. Συνέβαλε στη σύνδεση της ελληνικής κιθαριστικής σκηνής με το διεθνές γίγνεσθαι, έφερε νέες αισθητικές, άνοιξε δρόμους και ενίσχυσε έναν δημιουργικό διάλογο που συνεχίζει να καρποφορεί μέχρι σήμερα.
Τον αποχαιρετούμε με ευγνωμοσύνη και σεβασμό. Για τη μουσική που μας χάρισε, για τη γενναιοδωρία του ως δάσκαλος, για τη φιλία και τη συνεργασία του, και για το αποτύπωμα που άφησε όχι μόνο στις μεγάλες διεθνείς σκηνές, αλλά και στην καρδιά της ελληνικής κιθάρας. Η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή μέσα από το έργο του και μέσα από όλους όσοι συνεχίζουν να εμπνέονται από αυτόν.
Κώστας Γρηγορέας
Διαχειριστής του tar.gr
***********************
Τεχνική επιμέλεια σελίδας Κώστας Γρηγορέας
(Το περιεχόμενο του κειμένου, το φωτογραφικό, βιντεογραφικό ή ηχητικό υλικό καθώς και η επιμέλεια του άρθρου είναι ευθύνη του συγγραφέα)
| Το TaR, εκπληρώνοντας το όραμα του ιδρυτή του Νότη Μαυρουδή (1945-2023), συνεχίζει να λειτουργεί ως μία ελεύθερη και αυστηρά μη κερδοσκοπική μουσική διαδικτυακή κοινότητα, που βασίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική εργασία και στην εγκυρότητα των συνεργατών του. Δεν απασχολεί επαγγελματίες δημοσιογράφους, διορθωτές κλπ, άρα δεν έχει την υποδομή και τους πόρους ώστε να ελέγχει την ακρίβεια των πληροφοριών και την πνευματική ιδιοκτησία του υλικού που παρατίθεται (κειμένου, εικόνων, βίντεο, ηχογραφήσεων κλπ). Βασίζεται αποκλειστικά στην καλή πίστη του αρθρογράφου, ο οποίος είναι ο υπεύθυνος για τις απόψεις του και για το υλικό που επιλέγει, από το προσωπικό του αρχείο. Οποιοσδήποτε θεωρεί ότι θίγεται από την χρήση πληροφοριών και υλικού παρακαλείται να το δηλώσει άμεσα ώστε να γίνει άμεση διόρθωση (tar.onlinemag@gmail.com). Το TaR έχει ως στόχο να στηρίξει την ποιοτική μουσική δημιουργία κι όχι να θίξει με οποιονδήποτε τρόπο τους δημιουργούς και το έργο τους. Επίσης, η πληροφόρηση που το TaR παρέχει σχετικά με συναυλίες, εκδόσεις, σεμινάρια, διαγωνισμούς, φεστιβάλ κλπ εξαρτάται αποκλειστικά από τις πληροφορίες που παρέχουν οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες και το TaR τις δημοσιεύει πάντα "καλή τη πίστει". Το TaR δεν φέρει ευθύνη για πιθανές ανακρίβειες και βασίζεται στην βοήθεια των αναγνωστών ώστε να διορθώνονται τα όποια προβλήματα. Διαχειριστής: Κώστας Γρηγορέας Ιδρυτής: Νότης Μαυρουδής |
